Một người chiếm đoạt hơn 94 tỷ đồng tiền xăng dầu để lao vào cờ bạc trực tuyến, một người bị xác định cùng đồng phạm chiếm đoạt hơn 79 tỷ đồng quỹ bình ổn giá xăng dầu. Hai hành vi, hai mức án khác nhau, nhưng đều phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác quản lý tài chính và kinh doanh xăng dầu.
Chiều 5/11, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội tuyên án sơ thẩm đối với 23 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Thiên Minh Đức, PVOIL Vũng Áng và các doanh nghiệp liên quan.
Đáng chú ý, bà Chu Thị Thành (66 tuổi), Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thiên Minh Đức, bị tuyên tổng cộng 18 năm tù, trong khi Hà Ngọc Vinh (40 tuổi), cựu Tổ trưởng tổ kế toán kho PVOIL Vũng Áng, phải nhận mức án tù chung thân.
Bán hơn 1.300 tỷ đồng xăng dầu không hóa đơn, chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng
Theo cáo trạng, trong giai đoạn 2020–2022, bà Chu Thị Thành đã chỉ đạo cấp dưới bán hơn 107 triệu lít xăng dầu, tổng giá trị vượt 1.300 tỷ đồng nhưng không xuất hóa đơn theo quy định.
Thời điểm này, dịch COVID-19 khiến thị trường xăng dầu biến động mạnh, doanh nghiệp gặp khó khăn về dòng tiền và chịu áp lực từ các hợp đồng nhập khẩu.
Ảnh: Nữ đại gia xăng dầu Chu Thị Thành cùng các bị cáo tại phiên tòa
Để giải quyết lượng hàng tồn kho, bà Thành đồng ý phương án bán xăng dầu không hóa đơn. Tiền bán hàng được thu bằng tiền mặt hoặc chuyển qua tài khoản cá nhân của nhân viên kế toán trước khi đưa về công ty.
Tuy nhiên, việc không ghi nhận đúng doanh thu bán hàng đã dẫn đến tình trạng doanh nghiệp không trích lập hơn 67 tỷ đồng vào quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Không dừng lại ở đó, nhằm xử lý lượng xăng dầu đã bán nhưng vẫn còn thể hiện trên sổ sách, bà Thành tiếp tục chỉ đạo cấp dưới thực hiện các giao dịch hóa đơn khống.
Cơ quan tố tụng xác định doanh nghiệp đã xuất 153 hóa đơn GTGT khống cho 21 công ty, với tổng giá trị gần 842 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 20,6 tỷ đồng.
Tổng số tiền quỹ bình ổn giá xăng dầu bị xác định chiếm đoạt lên đến hơn 79 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, bà Thành thừa nhận việc chỉ đạo bán hàng không xuất hóa đơn nhưng cho rằng mục đích ban đầu chỉ nhằm duy trì hoạt động kinh doanh, không phải để chiếm đoạt tài sản.
Luật sư bào chữa cũng đưa ra lập luận rằng doanh nghiệp có nguy cơ phải chịu khoản phạt hợp đồng từ 200–300 tỷ đồng nếu không tiêu thụ được lượng xăng dầu đã nhập khẩu.
Tuy nhiên, đại diện Viện kiểm sát không chấp nhận việc lấy khó khăn kinh doanh trong đại dịch làm căn cứ biện minh cho hành vi vi phạm pháp luật.
Sau khi xem xét hồ sơ và các tình tiết tại phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên bà Chu Thị Thành 15 năm tù về tội tham ô tài sản, 3 năm tù về tội mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước. Tổng hợp hình phạt là 18 năm tù, kèm khoản phạt bổ sung 250 triệu đồng.
Kế toán âm thầm rút ruột hơn 5 triệu lít xăng dầu suốt gần 9 năm
Ở một nhánh khác của vụ án, hành vi của Hà Ngọc Vinh khiến dư luận đặc biệt chú ý bởi số tiền chiếm đoạt lên đến hơn 94 tỷ đồng và kéo dài trong gần một thập kỷ.
Lợi dụng vị trí công tác cùng những sơ hở trong hệ thống quản lý kho tại PVOIL Vũng Áng, Vinh đã thực hiện 187 lần bán xăng dầu không xuất hóa đơn cho doanh nghiệp do Cao Bảo Ngọc điều hành.
Tổng lượng xăng dầu bị chiếm đoạt vượt 5 triệu lít.
Để che giấu hành vi, Vinh không cập nhật đầy đủ chứng từ lên phần mềm, chỉnh sửa số liệu xuất hàng và làm giả biên bản giao nhận nhằm tạo sự khớp đúng giữa số liệu tồn kho và chứng từ quản lý.
Điều đáng nói là thủ đoạn này đã tồn tại trong nhiều năm mà không bị phát hiện kịp thời.
Theo cáo trạng, trong số hơn 94 tỷ đồng từ lượng xăng dầu bị chiếm đoạt, Cao Bảo Ngọc hưởng chênh lệch hơn 4,6 tỷ đồng, còn Vinh nhận hơn 89 tỷ đồng.
Hơn 89 tỷ đồng biến mất trên trang cờ bạc trực tuyến
Khi được hỏi về số tiền khổng lồ đã chiếm đoạt, Vinh khai nhận đã nạp vào nền tảng Fun88 để tham gia đánh bạc trực tuyến và thua hết.
Từ một người làm công tác kế toán kho, Vinh đã lợi dụng chính quyền hạn và nghiệp vụ của mình để chiếm đoạt tài sản trong thời gian dài.
Đến khi hành vi bị phát hiện, bị cáo cho biết đã bán đất do gia đình để lại, thu được khoảng 3,5 tỷ đồng, đồng thời bán cả nhà riêng để có tiền khắc phục hậu quả.
Dù vậy, số tiền thu hồi vẫn quá nhỏ so với thiệt hại đã gây ra.
Hội đồng xét xử tuyên Hà Ngọc Vinh tù chung thân về tội tham ô tài sản và không áp dụng hình phạt tiền bổ sung do xác định bị cáo không còn khả năng thi hành án.
Riêng hành vi có dấu hiệu đánh bạc được tách ra để Công an tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục điều tra.
Cùng phạm tội tham ô, vì sao mức án lại khác nhau?
Một trong những điểm đáng chú ý của vụ án là sự chênh lệch về hình phạt giữa hai bị cáo.
Bà Chu Thị Thành cùng đồng phạm bị xác định chiếm đoạt hơn 79 tỷ đồng quỹ bình ổn giá xăng dầu, nhưng riêng hình phạt về tội tham ô tài sản là 15 năm tù.
Trong khi đó, Hà Ngọc Vinh chiếm đoạt hơn 94 tỷ đồng và phải nhận án tù chung thân.
Theo nội dung được công bố, bà Thành đã nộp hơn 99 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. Đây là tình tiết đáng chú ý khi xem xét trách nhiệm hình sự và quyết định hình phạt.
THU HOÀNG