Một vụ tranh chấp hợp đồng tín dụng tại Đà Nẵng gây chú ý khi quá trình thi hành án phát sinh tình huống bất ngờ: căn nhà được xác định là tài sản thế chấp của người vay lại nằm trên thửa đất đứng tên người khác.
Theo hồ sơ vụ việc, bà Trần Thị T. đã ký 2 hợp đồng tín dụng với Ngân hàng X. để vay tổng cộng 700 triệu đồng phục vụ nhu cầu tiêu dùng. Tài sản bảo đảm cho khoản vay là quyền sử dụng đất và nhà ở tại thửa đất số 190, theo giấy chứng nhận mang tên bà T.
Sau một thời gian, bà T. không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ. Tính đến thời điểm ngân hàng khởi kiện, số tiền bà T. còn nợ hơn 659 triệu đồng, chưa kể các khoản lãi phát sinh.
Ảnh: Minh họa
Ngân hàng sau đó yêu cầu bà T. thanh toán toàn bộ khoản nợ. Trường hợp không trả được, ngân hàng đề nghị được xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ.
Bà T. thừa nhận khoản nợ và đồng ý với phương án thanh toán. Hai bên đạt được thỏa thuận và thống nhất rằng nếu bà T. không trả nợ đúng hạn, ngân hàng có quyền yêu cầu phát mãi tài sản bảo đảm.
Ngày 15-6-2022, TAND quận Sơn Trà, nay là TAND khu vực 2 – Đà Nẵng, đã ban hành quyết định công nhận thỏa thuận của các bên.
Tưởng rằng vụ việc đã được giải quyết, nhưng rắc rối lại xuất hiện ở giai đoạn thi hành án.
Khi kiểm tra hiện trạng tài sản, cơ quan chức năng phát hiện thông tin trên giấy tờ và thực tế sử dụng đất có sự khác biệt đáng kể.
Cụ thể, thửa đất số 190, diện tích 55,2m², được cấp giấy chứng nhận cho bà Trần Thị T., nhưng trên thực tế lại đang có một căn nhà 2 tầng do bà Nguyễn Thị Th. quản lý, sử dụng. Đáng chú ý, bà Th. không phải là người tham gia vụ án giữa ngân hàng và bà T.
Ở chiều ngược lại, căn nhà cấp 4 mà bà T. đang quản lý, sử dụng lại không nằm trên thửa đất số 190 như hồ sơ tài sản bảo đảm mà tọa lạc trên thửa đất số 191, là thửa đất được cấp giấy chứng nhận cho bà Nguyễn Thị Th.
Như vậy, tài sản trên giấy tờ và tài sản đang được các bên quản lý, sử dụng thực tế đã xảy ra tình trạng “đảo vị trí”: đất của bà T. có nhà của bà Th., trong khi nhà của bà T. lại nằm trên đất của bà Th.
Theo hồ sơ, nguyên nhân được xác định liên quan đến sự nhầm lẫn trong quá trình thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận khi bà T. và bà Th. thực hiện giao dịch mua bán.
Đáng chú ý, tại thời điểm giải quyết vụ án trước đây, giấy chứng nhận đứng tên bà T. thể hiện thửa đất số 190 chưa ghi nhận nhà ở trên đất. Trong khi đó, biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ lại ghi nhận trên thửa đất có một căn nhà cấp 4.
Những vấn đề này chỉ được phát hiện rõ trong quá trình tổ chức thi hành án, khi cơ quan chức năng đối chiếu giữa hồ sơ pháp lý và hiện trạng thực tế.
Hủy quyết định công nhận thỏa thuận để xét xử lại
Xem xét vụ việc theo thủ tục tái thẩm, Ủy ban Thẩm phán TAND TP Đà Nẵng nhận định đây là tình tiết mới được phát hiện, có khả năng làm thay đổi cơ bản nội dung quyết định mà tòa án trước đó không biết tại thời điểm giải quyết vụ án.
Đặc biệt, việc tài sản thực tế đang nằm trên thửa đất của người không liên quan đến vụ án khiến việc xử lý tài sản thế chấp theo quyết định cũ không thể thực hiện một cách đơn giản.
Từ đó, Ủy ban Thẩm phán TAND TP Đà Nẵng chấp nhận kháng nghị của Chánh án TAND TP Đà Nẵng, hủy quyết định công nhận thỏa thuận của các đương sự ngày 15-6-2022.
Hồ sơ vụ án được chuyển về TAND khu vực 2 – Đà Nẵng để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
THU HOÀNG