Lập công ty “ma”, dựng hồ sơ mua bán linh kiện điện tử để chuyển lậu hơn 40 triệu USD ra nước ngoài

On Th10 15, 2026

Hai cựu nhân viên OCB bị truy tố vì bị cáo buộc hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp, tạo vỏ bọc giao dịch thương mại cho đường dây chuyển tiền trái phép xuyên biên giới do một người Trung Quốc cầm đầu.

Viện Kiểm sát nhân dân Hà Nội đã truy tố 9 bị can trong vụ án vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới, liên quan đến hai cựu nhân viên Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) cùng các cá nhân mang quốc tịch Việt Nam và Trung Quốc.

Theo cáo trạng, người bị cáo buộc cầm đầu đường dây là Zheng Yan Fei. Người này đã rời Việt Nam ngày 11/6/2025. Cơ quan điều tra đã thực hiện ủy thác tư pháp với phía Trung Quốc nhưng đến thời điểm được nêu trong bài viết vẫn chưa nhận được kết quả.

Dựng doanh nghiệp bình phong để hợp thức hóa dòng tiền

Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2019, Zheng Yan Fei quen biết Nguyễn Mạnh Linh rồi chỉ đạo Linh đứng tên thành lập hai doanh nghiệp đăng ký kinh doanh thiết bị điện tử.

Mặc dù có đăng ký hoạt động xuất nhập khẩu, các công ty này được xác định không có nhân viên, không tổ chức kinh doanh thực tế và không có hàng hóa tương ứng với các giao dịch được thực hiện.

Ảnh: Minh họa

Để chuyển tiền ra nước ngoài, Zheng bị cáo buộc đã tìm những người có nhu cầu chuyển tiền, thỏa thuận chi phí và sử dụng hai doanh nghiệp làm trung gian. Các giao dịch được thể hiện dưới hình thức thanh toán hợp đồng mua bán linh kiện điện tử, chủ yếu là điện trở dạng chip, theo phương thức tạm nhập, tái xuất.

Theo cơ quan công tố, những mặt hàng nhỏ gọn, khó xác định giá trị cùng các hợp đồng thiếu một số chứng nhận về chất lượng, xuất xứ đã được sử dụng để tạo vỏ bọc thương mại cho dòng tiền xuyên biên giới.

Đường dây này thực hiện giao dịch thông qua thư tín dụng trả chậm có thể thanh toán sớm (UPAS LC) và phương thức chuyển tiền điện tử trực tiếp (TT), qua đó đưa ngoại tệ ra nước ngoài dưới danh nghĩa thanh toán hàng nhập khẩu.

Hai cựu nhân viên ngân hàng bị cáo buộc hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ

Trong vụ án, Lê Đăng Khoa (38 tuổi) và Đinh Thị Lịch (37 tuổi), từng làm việc tại OCB – Chi nhánh Hà Nội, bị cáo buộc có vai trò hỗ trợ các doanh nghiệp bình phong hoàn thiện thủ tục để giao dịch với ngân hàng.

Cụ thể, Khoa được cho là đã hướng dẫn Linh thành lập doanh nghiệp, mở tài khoản và thực hiện thủ tục phát hành thư tín dụng. Khoa còn giới thiệu Lịch tham gia làm kế toán cho doanh nghiệp.

Hai người bị cáo buộc tư vấn hoàn thiện hồ sơ thuế, chuẩn bị thiết bị văn phòng và xây dựng hồ sơ năng lực nhằm giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu kiểm tra, thẩm định thực tế của ngân hàng.

Theo cáo trạng, Lịch trực tiếp tham gia các giao dịch, thực hiện 16 lần rút tiền với tổng số tiền 97 tỷ đồng và hỗ trợ lập hồ sơ thanh toán.

Cơ quan điều tra xác định Linh hưởng lợi khoảng 300 triệu đồng, Lịch khoảng 30 triệu đồng và Khoa khoảng 40 triệu đồng.

Hơn 40 triệu USD được chuyển ra nước ngoài

Kết quả điều tra xác định hai doanh nghiệp bình phong bị cáo buộc đã chuyển trái phép hơn 40,2 triệu USD ra nước ngoài, đồng thời nhận hơn 11,7 triệu USD từ nước ngoài chuyển về Việt Nam.

Ngoài Khoa và Lịch, Meng Jun, một người Trung Quốc, cùng Lê Thanh Phương cũng tham gia với vai trò kế toán, thực hiện những công việc tương tự Lịch theo nội dung cáo trạng.

Vụ án còn liên quan đến những doanh nghiệp sử dụng đường dây này để chuyển tiền cho đối tác tại Trung Quốc.

Trần Thanh Tùng, giám đốc một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kho vận, bị xác định đã chuyển hơn 63,87 tỷ đồng vào tài khoản của Linh theo yêu cầu từ Công ty AEG tại Trung Quốc. Tùng khai đây là khoản thanh toán dịch vụ, trong khi nội dung chuyển khoản ghi “chuyển tiền đặt cây công trình” không phản ánh giao dịch thực tế.

Một trường hợp khác là Yang Jing, giám đốc chi nhánh của một công ty kỹ thuật tại Hà Nội. Người này bị cáo buộc đã sử dụng tài khoản nhân viên để chuyển 1,42 tỷ đồng cho Linh nhằm đưa tiền sang Trung Quốc. Yang khai lựa chọn cách thức này do gặp khó khăn khi thanh toán tiền hàng bằng phương thức thông thường.

Vì sao một số nhân viên ngân hàng và cán bộ hải quan không bị xử lý hình sự?

Liên quan đến vụ án, cơ quan điều tra cũng xem xét vai trò của một số nhân viên ngân hàng thực hiện thủ tục thanh toán ngoại tệ và cán bộ hải quan xử lý hồ sơ xuất nhập khẩu của hai doanh nghiệp.

Tuy nhiên, kết quả xác minh cho thấy những người này thực hiện công việc theo đúng quy trình, quy định và không biết mục đích thực sự của các giao dịch. Cơ quan điều tra chưa có căn cứ xác định họ có hành vi giúp sức vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới nên không xử lý hình sự.

Vụ án tiếp tục cho thấy nguy cơ doanh nghiệp không hoạt động thực chất bị lợi dụng để che giấu bản chất giao dịch tài chính quốc tế. Việc kiểm tra tính xác thực của hợp đồng, hàng hóa, hồ sơ doanh nghiệp và mục đích chuyển tiền là những khâu quan trọng nhằm phát hiện các giao dịch bất thường.

THU HOÀNG