Chấn động vụ 686 cơ sở y, dược “chạy” giấy phép: Cựu lãnh đạo Sở Y tế nhận hơn 1,2 tỷ đồng, nói là “tiền nước, thuốc”

Hàng trăm cơ sở y, dược tư nhân bị phát hiện liên quan đến đường dây “chạy” giấy phép với số tiền môi giới lên đến hơn 8,67 tỷ đồng. Đáng chú ý, tại phiên tòa, một cựu Phó trưởng phòng thuộc Sở Y tế Hà Nội khai nhận hơn 1,2 tỷ đồng nhưng cho rằng đây chỉ là khoản “tiền nước, thuốc” do các phòng khám tự nguyện đưa.

686 cơ sở y, dược liên quan, hàng tỷ đồng được chi để “bôi trơn” thủ tục

Ngày 10/11, TAND TP Hà Nội mở lại phiên tòa sơ thẩm xét xử 16 bị cáo trong vụ án nhận hối lộ và môi giới hối lộ xảy ra tại Phòng Quản lý hành nghề y, dược tư nhân thuộc Sở Y tế Hà Nội.

Đây là lần thứ ba vụ án được đưa ra xét xử sau hai lần phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Theo cáo trạng, trong giai đoạn 2021–2024, nhiều cá nhân đã đứng ra làm trung gian, nhận tiền từ các cơ sở y tế, nhà thuốc để tác động đến cán bộ có thẩm quyền, giúp quá trình thẩm định và cấp phép diễn ra thuận lợi hơn.

Cơ quan tố tụng xác định có đến 686 cơ sở y, dược tư nhân liên quan đến việc đưa tiền cho các đối tượng môi giới.

Tổng số tiền các đối tượng môi giới nhận lên tới hơn 8,67 tỷ đồng, trong đó hơn 3,56 tỷ đồng bị cáo buộc được sử dụng để hối lộ cán bộ Sở Y tế Hà Nội.

Nhận hơn 1,2 tỷ đồng, cựu Phó trưởng phòng nói tưởng là “tiền nước, thuốc”

Một trong những lời khai gây chú ý tại phiên tòa đến từ bị cáo Tô Tử Anh (64 tuổi), cựu Phó trưởng Phòng Quản lý hành nghề y, dược tư nhân.

Ông Anh thừa nhận trong thời gian công tác đã nhận tiền từ các cơ sở khám, chữa bệnh thông qua tài khoản ngân hàng và bằng tiền mặt.

Theo cáo trạng, tổng số tiền bị cáo nhận là 1,275 tỷ đồng.

Lý giải về khoản tiền này, ông Anh khai rằng khi đoàn thẩm định đến kiểm tra, các cơ sở thường đưa tiền và nói đó là “tiền nước, thuốc”.

Ảnh: Bị cáo Tô Tử Anh tại tòa.

Bị cáo cho rằng bản thân đã dành công sức hướng dẫn các phòng khám hoàn thiện hồ sơ, cơ sở vật chất và điều kiện hoạt động nên nghĩ việc nhận tiền là bình thường.

Tuy nhiên, cơ quan tố tụng cáo buộc ông Anh đã lợi dụng vị trí công tác để tạo điều kiện, bỏ qua những thiếu sót trong quá trình thẩm định, giúp các phòng khám được cấp mới hoặc cấp lại giấy phép hoạt động.

Trước đó, tại phiên tòa hồi tháng 7, bị cáo cũng từng giải thích rằng có những phòng khám phải hướng dẫn nhiều lần, bản thân từng từ chối nhưng sau đó vẫn nhận tiền vì nể nang.

Chủ tọa phiên tòa đã phân tích rằng việc kiểm tra, hướng dẫn và thẩm định là trách nhiệm của cán bộ quản lý nhà nước, không thể coi đây là công việc riêng để nhận tiền từ những cơ sở thuộc phạm vi quản lý.

“Không đòi tiền thì nhận tiền không vi phạm”?

Cũng tại phiên tòa, bị cáo Trần Thị Bạch Tuyết (54 tuổi), cựu Phó trưởng phòng, thừa nhận đã nhận tiền của các phòng khám nhưng cho rằng mình không chủ động gợi ý hay yêu cầu đưa tiền.

Bà Tuyết khai từng nghĩ rằng nếu không đòi hỏi mà cơ sở tự nguyện đưa tiền thì việc nhận tiền không vi phạm pháp luật.

Bị cáo cũng cho rằng mình chỉ tạo điều kiện để các phòng khám có thêm thời gian khắc phục thiếu sót, chứ không cố tình bỏ qua sai phạm.

Tuy nhiên, theo cáo trạng, bà Tuyết bị cáo buộc nhận tổng cộng 50 triệu đồng để tạo điều kiện cấp phép nhanh và bỏ qua lỗi vi phạm cho 4 phòng khám.

Đáng chú ý, Đỗ Doãn Tiến, lái xe của Sở Y tế Hà Nội, cũng bị cáo buộc tham gia vào quá trình chuyển tiền từ môi giới đến cán bộ thẩm định.

Theo hồ sơ vụ án, ông Tiến nhận 52 triệu đồng, chuyển cho bà Tuyết 30 triệu đồng và hưởng lợi 22 triệu đồng.

Cựu chuyên viên nhận tiền từ 56 cơ sở bán lẻ thuốc

Một bị cáo khác là Đỗ Đình Long (31 tuổi), cựu chuyên viên Phòng Quản lý hành nghề y, dược tư nhân, cũng thừa nhận đã nhận tiền trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Theo cáo trạng, Long nhận 321,5 triệu đồng từ các đối tượng môi giới để tạo điều kiện cho 56 cơ sở bán lẻ thuốc được cấp phép nhanh, ghi giảm hoặc bỏ qua lỗi vi phạm.

Tại phiên tòa, Long khai có chia tiền cho một số thành viên đoàn thẩm định và lãnh đạo, trong đó trưởng đoàn được chia từ 1–3 triệu đồng.

Tuy nhiên, bị cáo thừa nhận không có tài liệu chứng minh những lời khai liên quan đến việc chuyển tiền cho các cá nhân này.

Long cho biết đã nộp 200 triệu đồng để khắc phục hậu quả.

“Tiền cảm ơn” hay tiền hối lộ: Ranh giới pháp lý không nằm ở cách gọi

Vụ án đặt ra vấn đề đáng quan tâm về tính minh bạch trong hoạt động cấp phép hành nghề y, dược.

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, việc một cán bộ có chức vụ, quyền hạn nhận tiền để thực hiện hoặc không thực hiện công việc theo yêu cầu của người đưa tiền có thể cấu thành tội nhận hối lộ, ngay cả khi người nhận không trực tiếp gợi ý hay đòi hỏi.

Do đó, việc gọi khoản tiền là “tiền cảm ơn”, “tiền nước, thuốc” hay “chi phí hỗ trợ” không quyết định bản chất pháp lý của hành vi.

Điều quan trọng là phải làm rõ mục đích đưa nhận tiền, mối liên hệ giữa khoản tiền với nhiệm vụ công vụ và những lợi ích mà người đưa tiền mong muốn đạt được.

THU HOÀNG